Sınır Çizmek Bencillik mi? Sağlıklı Sınırlar ve Psikolojik İyi Oluş

Birçok insan “hayır” demekte zorlanır. Bir isteği reddetmek, bir ilişkide rahatsız olunan bir durumu ifade etmek veya kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmek çoğu zaman suçluluk duygusuyla birlikte gelebilir.

Kişinin zihninde sessizce şu düşünceler oluşabilir:

“Ya kırılırsa?”
“Ya yanlış anlaşılırsa?”
“Ya beni kötü biri olarak görürse?”
“Acaba çok mu bencil davranıyorum?”

Özellikle çocukluk döneminde sürekli uyumlu olmaya teşvik edilen, ihtiyaçlarını geri plana atmayı öğrenen veya onaylanmak için başkalarını memnun etmeye alışan bireylerde sınır koymak daha zor hale gelebilir.

Çünkü bazı insanlar sevgiyi şu şekilde öğrenmiş olabilir:

“İyi olmak fedakâr olmak demektir.”
“Herkesi mutlu etmeliyim.”
“Kendimi düşünürsem insanlar beni sevmez.”

Ancak psikolojik açıdan sağlıklı sınırlar bencillik değildir.

Sınır koymak birini reddetmek anlamına gelmez. Sınır koymak kişinin kendisini koruyabilmesi, ihtiyaçlarını fark edebilmesi ve ilişkiler içerisinde varlığını sürdürebilmesi anlamına gelir.

Sağlıklı sınırlar aslında ilişkileri zayıflatmak yerine güçlendirebilir.

Çünkü sınırların olmadığı ilişkilerde zaman içerisinde görünmeyen bir yorgunluk oluşabilir. Sürekli anlayış göstermek, sürekli uyum sağlamak veya kişinin kendi ihtiyaçlarını geri plana atması başlangıçta ilişkiyi koruyor gibi görünse de zaman içerisinde kırgınlık, öfke ve tükenmişlik duygularına yol açabilir.

İnsan bazen başkalarını kırmamak için farkında olmadan kendisini kırmaya başlayabilir.

Sağlıklı sınırlar duvar örmek değildir.

Duvarlar insanları tamamen uzaklaştırır. Sınırlar ise kişinin ilişki içerisinde kalırken kendisini koruyabilmesini sağlar.

“Şu an buna zaman ayıramıyorum.”
“Bu durum beni rahatsız ediyor.”
“Buna hazır hissetmiyorum.”
“Buna ihtiyacım var.”

Bu cümleler bencillik değil, kişinin kendisine alan açabilmesidir.

Çünkü insan sürekli başkalarına yer açarken kendisine hiç alan bırakmadığında bir süre sonra kendi hayatında yabancı gibi hissetmeye başlayabilir.

Sağlıklı ilişkiler yalnızca yakınlıkla değil, aynı zamanda sağlıklı sınırlarla da gelişir. Çünkü kişinin kendisini kaybettiği yerde kurduğu bağlar, zaman içerisinde yorucu hale gelebilir.

Kendini koruyabilmek ile başkalarını önemsemek birbirinin zıttı değildir. Çoğu zaman sağlıklı ilişkiler bu iki alan arasındaki dengeyle oluşur.